Negatieve stroomprijzen en zonnepanelen op een grote aansluiting

Wat negatieve stroomprijzen, afschakelen en de terugleverlimiet doen met zonnepanelen op een grote aansluiting, doorgerekend op kwartierdata van 2025.

Waarom de prijs per kwartier telt

Op een aansluiting boven 3x80 ampère¹ mocht je nooit salderen². Het einde van de salderingsregeling op 1 januari 2027 verandert hier dus niets. Wat het voor een kleine aansluiting betekent, lees je in einde salderingsregeling 2027 voor bedrijven.

Op een grote aansluiting staat in het contract wat teruglevering oplevert. Volgt die vergoeding de day-aheadprijs, zoals in het rekenvoorbeeld hieronder, dan verandert de waarde van de zonnestroom elk kwartier. Op zonnige middagen wekt heel Nederland tegelijk zonnestroom op, en dan is die prijs laag of negatief.

In 2025 was de day-aheadprijs 585 uur negatief, ongeveer 7% van de tijd³. Die uren vallen midden op de dag, juist als de panelen het meest opwekken: in 2024 viel al 20% van alle Nederlandse zonnestroom in een uur met een negatieve prijs³. Wie dan teruglevert tegen de day-aheadprijs, betaalt om de stroom kwijt te raken.

Drie dingen bepalen daarom wat zonnepanelen op een grote aansluiting opleveren.

• Eigen verbruik. Een kWh die je zelf gebruikt, hoef je niet in te kopen. Die is de stroomprijs plus energiebelasting waard, ook op een zonnige middag.
• De prijs op het moment van terugleveren, min de korting van de leverancier. Komt die onder nul, dan loont afschakelen. Voor een installatie van 200 kW of meer per aansluiting met SDE++ uit 2023 of later komt daar nog bij dat er geen subsidie is voor stroom die je teruglevert terwijl de prijs negatief is, sinds 1 oktober 2025 per kwartier⁴.
• De terugleverlimiet. Hoeveel vermogen je mag terugleveren, ligt vast in het transportcontract. In een congestiegebied kan dat minder zijn dan wat de omvormers leveren.

Rekenvoorbeeld: groothandel met 400 kWp op het dak

Een groothandel heeft een magazijn met kantoor in Midden-Nederland. Het is op werkdagen open van 6:00 tot 18:00 en op zaterdagochtend, en dicht op zondag en feestdagen. Er draaien verlichting, inpak- en transportbanden en een koelcel, en na sluitingstijd laden de heftrucks. Het bedrijf verbruikt 503 MWh per jaar, met een piek van 175 kW. Op het platte dak ligt 400 kWp, oost-west onder 10 graden, met 320 kW aan omvormers.

Het bedrijf is een voorbeeld: het verbruik is voor dit artikel kwartier voor kwartier opgebouwd over 2025. De zonnestroom is berekend op het gemeten weer van het KNMI in 2025, en de prijzen zijn de echte day-aheadprijzen van dat jaar⁵. Het dak leverde 406 MWh, ruim 1.000 kWh per kWp.

Inkoop kost de day-aheadprijs plus € 0,02 opslag en € 0,03868 energiebelasting per kWh⁶. Teruglevering levert de day-aheadprijs op min € 0,01 korting. Wattix heeft het jaar twee keer doorgerekend: met panelen die altijd terugleveren, en met panelen die afschakelen zodra terugleveren geld kost.

Het verschil in eigen verbruik komt van de laagste prijzen. Onder −€ 59 per MWh krijgt het bedrijf zelfs na energiebelasting geld toe op wat het inkoopt, en dan haalt Wattix de stroom liever van het net dan van het dak.

Drie dingen vallen op.

• Een teruggeleverde kWh is weinig waard. Een zelf gebruikte kWh bespaarde gemiddeld € 0,12 aan inkoop. Een teruggeleverde kWh bracht met afschakelen € 0,06 op, en zonder afschakelen € 0,01.
• Afschakelen begint boven nul. Met € 0,01 korting kost terugleveren al geld zodra de day-aheadprijs onder € 10 per MWh zakt. Daarom schakelde Wattix 99 MWh af, meer dan de 70 MWh die bij een negatieve prijs viel. Dat bespaarde zo'n € 2.300 per jaar.
• Het weekend kost het meest. 62% van de teruglevering bij een negatieve prijs viel op zaterdag, zondag of een feestdag, als het magazijn grotendeels dicht is. Op zondag 11 mei 2025 was de prijs van 9:00 tot 18:00 negatief, tot −€ 350 per MWh. Het dak leverde die dag 2.318 kWh terug, en dat kostte netto € 308.

En de terugleverlimiet? Stel dat het bedrijf maar 150 kW mag terugleveren, minder dan de helft van wat de omvormers kunnen leveren. Dan schakelt Wattix over 2025 maar 1,3 MWh extra af, zo'n € 45. De grootste overschotten vallen op zonnige weekenddagen, en dan kost terugleveren toch al geld: 90% van de stroom boven de 150 kW viel in een kwartier onder € 10 per MWh. Een lage terugleverlimiet hoeft een businesscase dus niet te breken. Of dat bij een ander bedrijf ook zo is, hangt af van hoe verbruik, opwek en prijs per kwartier samenvallen, en dat zie je pas als je het doorrekent.

“Voorheen konden we onze adviezen eigenlijk niet goed onderbouwen met een business case. Met Wattix kunnen we meerdere scenario's doorrekenen, de resultaten naast elkaar leggen, en de klant zelf laten kiezen.”

Jesse Moms, Kremer Installatietechniek

Wat dit betekent voor het advies

Op een grote aansluiting zeggen jaartotalen weinig. Het voorbeeldbedrijf verbruikt meer dan het dak opwekt, en levert toch 178 MWh terug, waarvan bijna 40% bij een negatieve prijs. Wat zonnepanelen opleveren, volgt uit hoe verbruik, opwek en prijs per kwartier samenvallen. Daarmee weeg je de knoppen tegen elkaar af.

1. Omvormers die afschakelen zodra terugleveren geld kost.
2. Verbruik naar de zonnige uren schuiven, zoals de heftrucks op werkdagen 's middags laden in plaats van 's avonds. Voor het weekend helpt dat niet, want dan is het magazijn grotendeels dicht.
3. Een batterij die het overschot bewaart voor later. Hoe je die dimensioneert, lees je in batterij dimensioneren voor een bedrijf.
4. Een ander contract voor teruglevering, bijvoorbeeld met een vaste prijs in plaats van de day-aheadprijs.

Wat Wattix hierin doet

Wattix rekent een jaar kwartier voor kwartier door met de Nederlandse day-aheadprijzen, ook als die negatief zijn. Per contract stel je de terugleververgoeding en eventuele terugleverkosten in, en per scenario of de panelen mogen afschakelen en hoeveel je mag terugleveren. Zo zet je de knoppen hierboven naast elkaar en zie je per kwartier wanneer terugleveren geld kost. Hoe je contracten invoert, lees je bij energiecontracten vergelijken, en wat Wattix met zonnestroom doet bij meer eigen zonnestroom gebruiken.

Weet je nog niet welk contract de klant krijgt, reken dan meerdere varianten door. Wat een simulatie verder doorrekent en hoe nauwkeurig die is, lees je in wat een energiesimulatie is.

“Je moet altijd aannames maken. Maar een platform als Wattix geeft je de vrijheid om de resultaten op je eigen manier aan de klant te presenteren, met het vertrouwen dat het onderliggende rekenmodel keer op keer dezelfde solide basis biedt.”

Fred Theunissen, De Installatiemakers