Energiesimulatie in Excel of in Wattix?
Laatst bijgewerkt
Excel volstaat voor energiesimulatie zolang je één asset en één scenario doorrekent. Moeten een batterij, zonnepanelen en laadpalen samen binnen één aansluiting passen, dan hangt elk kwartier af van het vorige en wil je meerdere scenario's vergelijken. Daar loopt een spreadsheet vast. Wattix rekent dat per kwartier door, optimaliseert de batterij en zet scenario's naast elkaar.
Waar is Excel goed in?
Bijna iedere installateur en adviseur rekent in Excel, en dat is niet voor niets. Je bepaalt zelf de aannames, je ziet elke formule en je hebt het al. Voor een eerste inschatting met één asset, of een jaartotaal van verbruik en opwek, is een spreadsheet snel en goed genoeg.
Ook de business case blijft vaak het best in Excel. Terugverdientijd, subsidies en financiering reken je door met je eigen aannames, in je eigen huisstijl. Wattix rekent die business case niet voor je uit. Het levert de energiestromen en kosten per scenario, en die neem je mee in je eigen berekening.
Wat veranderd is, zijn de vragen. Door netcongestie moet een batterij, een laadplein of een nieuwe hal binnen dezelfde aansluiting passen, en met dynamische prijzen telt elk kwartier. Die vragen beantwoord je niet met een jaartotaal.
Wat zijn de verschillen tussen Excel en Wattix?
De tabel zet de belangrijkste verschillen op een rij. De rest van het artikel gaat er verder op in.
| Excel | Wattix | |
|---|---|---|
| Kwartierdata | Past ruim: een jaar is 35.040 rijen, een werkblad heeft er 1.048.5761 | Elk kwartier van de periode in je data |
| Batterijsturing | Een regel per kwartier, in formules die je zelf bouwt | Geoptimaliseerd over de hele periode tegelijk |
| Batterij dimensioneren | Groottes één voor één proberen | Vermogen en capaciteit automatisch berekend |
| Assets per scenario | Elke extra asset is een extra kolom met extra voorwaarden | Batterij, zonnepanelen, laadpalen, verbruikers en aggregaten samen, binnen de aansluiting |
| Contracten en prijzen | Zelf modelleren | Gecontracteerd vermogen, grenzen per tijdsblok en dynamische prijzen |
| Scenario's vergelijken | Een kopie van het tabblad of bestand per variant | Scenario's naast elkaar in één project |
| Rapport voor de klant | Grafieken en screenshots met de hand | Rapport vanuit een sjabloon, als pdf |
| Business case | Volledig vrij, met je eigen aannames | Niet ingebouwd, de resultaten exporteer je als CSV |
| Kennis van het model | In het bestand, en vaak bij de collega die het bouwde | Gedeelde projecten binnen je organisatie |
Waarom loopt een spreadsheet vast op kwartierdata?
Een jaar heeft 35.040 kwartieren: 365 dagen van 96 kwartieren. Dat aantal rijen is voor Excel geen probleem, want een werkblad kan er ruim een miljoen aan1. Het probleem zit in hoe de rijen van elkaar afhangen.
Neem een bedrijf met een gecontracteerd vermogen van 500 kW, zonnepanelen op het dak en een batterij voor peak shaving. Wat de batterij in een kwartier kan doen, hangt af van hoe vol hij is. En hoe vol hij is, hangt af van alle kwartieren ervoor. In Excel wordt dat een keten van 35.040 formules waarin elke rij naar de vorige verwijst. Een regel als "ontladen boven 450 kW, laden met overschot van de zon" moet in elke rij kloppen, binnen de grenzen van vermogen, capaciteit en rendement.
Zo'n regel beslist per kwartier, zonder te weten wat er daarna komt. Ontlaadt de batterij om tien uur voor een kleine piek, dan is hij om elf uur misschien leeg voor de grote. Of dan de batterij te klein is of de regel niet goed, zie je niet zomaar.
Komen er laadpalen bij, een tweede dak met panelen of een contract met andere grenzen per tijdsblok, dan krijgt elke rij meer voorwaarden. Elke wijziging raakt de hele keten.
Hoe rekent Wattix een batterij door?
Wattix rekent met dezelfde kwartierdata, maar beslist niet kwartier voor kwartier. Het optimaliseert de sturing van de batterij over de hele periode tegelijk. Daardoor houdt de berekening om tien uur al rekening met de grotere piek om elf uur.
Weet je nog niet hoe groot de batterij moet zijn, dan rekent Wattix het benodigde vermogen en de capaciteit in één keer uit, in plaats van dat je groottes één voor één probeert. Is er met geen enkele batterij genoeg ruimte op de aansluiting om alle pieken op te vangen, dan zie je dat ook.
Omdat de optimalisatie de hele periode overziet, is de uitkomst de best haalbare sturing met deze data. Een EMS in de praktijk kent de toekomst niet en haalt dat niet altijd volledig. Houd daar in je advies rekening mee.
Meer over batterijen dimensioneren met Wattix →
Eerder combineerden we Excel met een simulatieprogramma voor zonnestroomsystemen. Dat kostte veel tijd en we kwamen er niet altijd uit, zeker wanneer energieopslag ook moest worden meegenomen. Met Wattix kunnen we opwek én opslag in samenhang doorrekenen, draaien we meerdere simulaties, vergelijken de uitkomsten, en hebben we binnen no-time een onderbouwd advies.
Hoe vergelijk je scenario's?
Een advies is zelden één berekening. Je klant wil weten wat een batterij oplevert, wat er gebeurt met extra laadpalen en of een ander contract genoeg is. In Excel wordt elke variant een kopie van het tabblad of het bestand. Pas je een aanname aan, dan moet dat in elke kopie opnieuw.
In Wattix zet je de varianten als scenario's in één project, op dezelfde data, en vergelijk je de uitkomsten naast elkaar. Een scenario is gemiddeld binnen enkele minuten doorgerekend, dus je voegt ook bij de klant aan tafel nog een variant toe.
Van meetdata naar rapport
De kwartierdata van je klant upload je als Excel- of CSV-bestand. Is er geen meetdata, bijvoorbeeld bij nieuwbouw of een uitbreiding, dan stel je in de Data Studio een profiel samen.
Aan het eind maak je van de scenario's een rapport voor je klant, vanuit een sjabloon, en sla je het op als pdf. De grafieken komen uit dezelfde berekening, dus er zit geen knip- en plakwerk tussen. Lees meer over rapportages in Wattix.
Wie kent het model?
Een goed Excel-model is vaak in jaren gegroeid. Het werkt, omdat de collega die het bouwde precies weet welke cel wat doet. Daar zit ook het risico: is die collega er niet, dan is het model moeilijk over te dragen en een fout moeilijk te vinden.
In Wattix horen projecten bij je organisatie. Collega's werken in dezelfde projecten met dezelfde rekenmethode, en een scenario van een ander lees je zonder eerst de formules te ontleden.
Wanneer stap je over van Excel naar Wattix?
Reken je een paar keer per jaar een eenvoudige casus door, met één asset en een jaartotaal, dan is Excel prima en heb je Wattix niet nodig.
Wattix loont als je regelmatig:
- meerdere assets samen binnen één aansluiting doorrekent, zoals een batterij met zonnepanelen en laadpalen;
- een batterij dimensioneert voor peak shaving of netcongestie;
- scenario's of contracten naast elkaar aan een klant laat zien;
- het rekenwerk met collega's deelt.
Je business case in Excel hoeft niet weg. Wattix levert de energiestromen en kosten per scenario, en de kwartierresultaten exporteer je als CSV voor je eigen berekening.
Bronnen
Gecontroleerd op